Conquer The Mind, Conquer The World

“ਮਨਿ ਜੀਤੈ ਜਗੁ ਜੀਤੁ” (Mani jeetai jagu jeetu, sggs 6) are very popular and often quoted words from the Gurbani, which essentially indicates that if you conquer the mind, you conquer the material world.

Conquering the mind simply means eradicating Haumai (false ego-sense), doubt (Bharam), Maya’s hunger (ਮਾਇਆ ਦੀ ਭੂੱਖ), duality (Doojaa-Bhaav), Bikaar (lust, anger, greed, etc.), ignorance, conditioning or material contamination, wanderings (for Maya-“ਧਾਤੁਰ ਬਾਜੀ”), realization of “Hari” (“ਹਰਿ ਮਿਲੈ”), and so on.

  • ਫਾਹੇ ਕਾਟੇ ਮਿਟੇ ਗਵਨ ਫਤਿਹ ਭਈ ਮਨਿ ਜੀਤ ॥: When one conquers his (own) mind, victory (Fatih-”ਫਤਿਹ”) is obtained; (Maya’s) snares are cut (ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ); and one’s (Mayaic-ਮਾਇਆ ਪਿਛੇ ਭਟਕਣਾ) wanderings cease. (sggs 258).
  • ਮਨੁ ਮਰੈ ਧਾਤੁ ਮਰਿ ਜਾਇ ॥: Manu marai dhaatu mari jaai (sggs 665).
  • ਮਨੂਆ ਜੀਤੈ ਹਰਿ ਮਿਲੈ ਤਿਹ ਸੂਰਤਣ ਵੇਸ ॥: Manooaa jeetai hari milai tih sootan ves (sggs 256).

Conquering the “material world” (Jagat or Sansaar) simply means to go beyond one’s own worldly consciousness or material nature (i.e., Manmukh-nature, Saakat-nature, Mayadhaaree-nature…). In other words, when the mind sees itself as “Joti-Svaroopa“, the material world (Maya) is said to have been conquered! This victory brings Eternal Bliss (Aanand), Peace, Happiness, release from Sansaar

  • ਮਨੁ ਜੀਤੇ ਜਗੁ ਜੀਤਿਆ ਜਾਂ ਤੇ ਬਿਖਿਆ ਤੇ ਹੋਇ ਉਦਾਸੁ ॥੨॥: Conquering the mind is (as if) the world is conquered, (because, only by conquering the mind, one can remain) detached from Maya. (sggs 1103).
  • ਇਉ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਮਨ ਤੂੰ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪੁ ਹੈ ਅਪਣਾ ਮੂਲੁ ਪਛਾਣੁ ॥੫॥: (sggs 441).

Why is it necessary to conquer the instinctive mind and realize Mool? The worldly (Mayaic, conditioned…) mind is clever at counting, but worse at paying attention to what really counts!! The Gurbani tells us:

  • ਮੂਲਹੁ ਭੁਲਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਏ ॥੨॥: (One who) has forgotten (his) Mool (Source, Jot…), (he) wastes away his life. ||2|| (sggs 664).
  • ਬਿਨੁ ਮਨ ਮੂਏ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥: Without subduing the mind, Bhagti cannot be practiced (sggs 1277).
  • ਬਿਨੁ ਮਨ ਮੂਏ ਕੈਸੇ ਹਰਿ ਪਾਇ ॥: Without annihilating (conquering) the mind, how can “Hari” (Mool, Source…) be realized? (sggs 665).
  • ਨਾ ਮਨੁ ਮਰੈ ਨ ਮਾਇਆ ਮਰੈ ॥: Naa manu marai na Maya marai (sggs 1342).

However, the Gurbani declares that a very “rare” one (the Gurmukh, Bhagat, Daas, Jan…) knows how to conquer or annihilate the deluded mind:

  • ਇਹੁ ਮਨੁ ਮਰੈ ਦਾਰੂ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ॥: Rare is the one who knows the medicine to conquer the mind (sggs 665).
  • ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਕੋ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ॥੧੦॥੧॥: Nanak gurmukhi boojhai ko sabadu veechaari (sggs 842).

According to the Gurbani, then what is the spirituous “medicine” to conquer the mind? The Gurbani declares that the mind can be conquered or annihilated through the Gur-Shabad (Shabad-Vichaar, Shabad-Giaan, Wisdom of the Gur-Shabad…):

  • ਮਨੁ ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਬੂਝੈ ਜਨੁ ਸੋਇ ॥: The mind is conquered through the shabad; this is known to “Janu” (Daas, Gurmukh, Bhagat…). (sggs 665).
  • ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਪਣਾ ਮਨੁ ਮਾਰਿਆ ਸਬਦਿ ਕਸਵਟੀ ਲਾਇ ॥: Gurmukhi aapanaa manu maariaa sabadi… (sggs 87).
  • ਧਾਤੁਰ ਬਾਜੀ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਰੇ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਈ ॥: Dhaatur baajee sabadi nivaare … (sggs 909).
  • ਸਬਦੇ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀਐ ਮਾਇਆ ਕਾ ਭ੍ਰਮੁ ਜਾਇ ॥: Shabade haumai maareeai maya kaa bhram jaai (sggs 67).
  • ਲਥੇ ਸਭਿ ਵਿਕਾਰ ਸਬਦਿ ਨੀਸਾਣਿਆ ॥: Lathe sabhi vikaar sabadi neesaaneeaa (sggs 1291).
  • ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਜਲਾਇਆ ॥: Doojaa bhaaou gur sabadi jalaaiaa (sggs 129).
  • ਅੰਤਰਿ ਸਬਦੁ ਮਿਟਿਆ ਅਗਿਆਨੁ ਅੰਧੇਰਾ ॥: Antari sabadu mitiaa agiaanu andheraa (sggs 798).
  • ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਮਨੁ ਮਾਰਿਆ ਅਹਿਨਿਸਿ ਨਾਮਿ ਪਿਆਰਿ ॥: Sachai sabadi manu maariaa… (sggs 1284).

Thus, with the sincere and earnest Shabad-Vichaar arises the Divine Knowledge within (Aatam-Giaan, Wisdom, Guroo’s Bibek Budh...).

  • ਗੁਰ ਤੇ ਮਨੁ ਮਾਰਿਆ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿਆ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਸੰਸਾਰਾ ॥: How rare are those in this world who have conquored their minds through the Gur-Giaan and reflected on the Shabad (Shabad-Vichaar). (sggs 1125).
  • ਤੀਰਥੁ ਸਬਦ ਬੀਚਾਰੁ ਅੰਤਰਿ ਗਿਆਨੁ ਹੈ ॥: To Reflect on the Shabad (Shabad-Vichaar…) is the Teerath (because of this) Spiritual Wisdom arises within (sggs 687).
  • ਸਬਦਿ ਮੁਏ ਮਨੁ ਮਨ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ॥: Sabadi mue manu man te maariaa (sggs 796).
  • ਬਿਬੇਕ ਬੁਧਿ ਬੀਚਾਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਹਰਿ ਨਿਤ ਚਵੇ ॥: Bibek budhi beechari… (sggs 1114).

With the Grace of the Gur-Giaan or Wisdom of the Gur-Shabad, the mind and the world stand conquered. And, consequently, the eternal Happiness or well beingness (“ਕੁਸਲੁ”) is experienced!!

  • ਜਿਨ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮਨੁ ਜੀਤਿਆ ਜਗੁ ਤਿਨਹਿ ਜਿਤਾਨਾ ॥੮॥: By the Gur-Grace (Grace of the Gur-Giaan…), who conquers the mind, he conquers the world. ||8|| (sggs 1089).
  • ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਮਨੁ ਜੀਤਿਆ ਗਤਿ ਮੁਕਤਿ ਘਰੈ ਮਹਿ ਪਾਇ ॥: (sggs 26).
  • ਜਗੁ ਜੀਤਉ ਗੁਰ ਦੁਆਰਿ ਖੇਲਹਿ ਸਮਤ ਸਾਰਿ ਰਥੁ ਉਨਮਨਿ ਲਿਵ ਰਾਖਿ ਨਿਰੰਕਾਰਿ ॥: Through the Guru’s Door, the Gurdwara, You have conquered the world; You play the game even-handedly. You keep the flow of your love steady for the Formless (sggs 1391).
  • ਮਨ ਸਿਉ ਮਨੁ ਮਿਲਾਇ ਸਭੁ ਜਗੁ ਜੀਤਾ ॥ ਇਨ ਬਿਧਿ ਕੁਸਲੁ ਤੇਰੈ ਮੇਰੇ ਮੀਤਾ ॥੬॥: Man siou manu milaai … (sggs 231).

Accoding to the Gurbani, such person who has conquered his mind’s duality or doubt is the real SOORAA (hero, warrior, brave, ਸੂਰਮਾ, ਬਹਾਦਰ, ਬਲੀ, ਯੋਧਾ…):

  • ਜੋ ਇਸੁ ਮਾਰੇ ਸੋਈ ਸੂਰਾ ॥: One who kills this (i.e., duality) is a Sooraa — Spiritual Hero (sggs 238).
Conquer The Mind, Conquer The World was last modified: March 23rd, 2017 by T. Singh
Share This Post:
Facebook Twitter in Email
Filed Under: Gurbani, Mind, Body, Intellect, World, Sansar
Tagged With: , , , , ,

4 comments Leave a comment

  1. prakash s bagga

    If MUN is an ELEPHANT then it can be tamed and controlled thru the stike of the WORD of OF GuR.
    MUN needs to be DEEP coloured with HARiNAAMu thru repeatition of NAAMu like a man colouring the thread.

    • T. Singh Post author

      Thank you Bhai Sahib Jee for sharing the Shabad-Vichaar!
      In the Gurbani, the Mayaic or dooubt-ridden mind is repeatedly comared with animals like elephant, monkey, dog, camel, frog, and so on.
      • ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰਾ ॥ (sggs 1087)
      • ਨਾਨਕ ਸਬਦੁ ਪਛਾਣੀਐ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥੧॥ (sggs 646)
      • ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਮਨਿ ਨਾਮਿ ਨਿਵਾਸੁ ॥ (sggs 158)

  2. Lakhvir Singh

    The Mind has to be kept very steady in order to experience your consciousness.
    Goal is to elevate this consciousness to the supreme consciousness.

Leave A Comment

Your comment should be relevant to the topic of this post. Thank you for sharing Shabad-Vichaar.
You have to agree to the Comment Policy. Your email will not be published.