Jaat Paat – Madness of Casteism in Sikhi

Casteism is one of the social problems, which is very peculiar to the Indian soci­ety — a form of social stratification characterized by endogamy, hereditary transmission of a style of life etc., which leads members of one caste to exploit members of other caste for their own vested interest in the name of superiority or inferiority.

Sikhi’s concept of humanity and equality

Throughout his life, Guru Nanak stood by those who were oppressed, exploited, discriminated against, injusticed, neglected or discarded by the society (casteism-Jaat Paat). All Guru Sahibs were champions of human rights, social justice, and were great social reformers. Guru Nanak thunders if you want to experience the Divine Grace, take care of the downtrodden!

  • ਨੀਚਾ ਅੰਦਰਿ ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਨੀਚੀ ਹੂ ਅਤਿ ਨੀਚੁ ॥ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਸਾਥਿ ਵਡਿਆ ਸਿਉ ਕਿਆ ਰੀਸ ॥ ਜਿਥੈ ਨੀਚ ਸਮਾਲੀਅਨਿ ਤਿਥੈ ਨਦਰਿ ਤੇਰੀ ਬਖਸੀਸ ॥੪॥੩॥ : Those who belong to the lowest caste, who are called the lowest of the low (downtrodden people…), Nanak identifies with them and not going to emulate with those who are privileged. (O God) there is the glance of Your Grace where downtrodden people (unrepresented, under-represented etc.) are taken care of. ||4||3|| (sggs 15).

The following Guru Shabad captures the concept of One Humanity in the Sikhi or Gurmat (Sri Guru Granth Sahib, SGGS):

  • ਅਵਲਿ ਅਲਹ ਨੂਰੁ ਉਪਾਇਆ ਕੁਦਰਤਿ ਕੇ ਸਭ ਬੰਦੇ ॥ ਏਕ ਨੂਰ ਤੇ ਸਭੁ ਜਗੁ ਉਪਜਿਆ ਕਉਨ ਭਲੇ ਕੋ ਮੰਦੇ ॥੧॥ ਲੋਗਾ ਭਰਮਿ ਨ ਭੂਲਹੁ ਭਾਈ ॥ ਖਾਲਿਕੁ ਖਲਕ ਖਲਕ ਮਹਿ ਖਾਲਿਕੁ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਸ੍ਰਬ ਠਾਂਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਾਟੀ ਏਕ ਅਨੇਕ ਭਾਂਤਿ ਕਰਿ ਸਾਜੀ ਸਾਜਨਹਾਰੈ ॥ ਨਾ ਕਛੁ ਪੋਚ ਮਾਟੀ ਕੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾ ਕਛੁ ਪੋਚ ਕੁੰਭਾਰੈ ॥੨॥ : Every human being is created in equality by ONE Omnipresent and Omnipotent Creator. From one Omnipresent and Omnipotent Creator, the entire Creation has been created then whom can we call good and who is bad? ||1|| The Creation (Khalak) is within the Creator (Khaalik), and the Creator is within the Creation, totally and absolutely pervading and permeating all places. O people! Anything and everything to the contrary is simply an illusion. ||1||Pause|| The Creator has fashioned various kinds of creatures from the one basic material (or element, building block). All creatures or beings look different from each other, but neither there is anything wrong in them, nor in the Creator (i.e. since there is only One Creator of the entire Creation, judgement about good or bad ceases to exist). ||2|| (sggs 1349).

The above concept of HUMANITY follows Sikhi’s concept of EQUALITY:

  • ਧਰਣਿ ਗਗਨ ਨਹ ਦੇਖਉ ਦੋਇ ॥ ਨਾਰੀ ਪੁਰਖ ਸਬਾਈ ਲੋਇ ॥੩॥ : In the entire universe, I see none other than the One Creator. In all woman and man, His light shines. ||3|| (sggs 223).
  • ਜੋਰਾ ਪੁਰਖ ਸਭਿ ਆਪਿ ਉਪਾਇਅਨੁ ਹਰਿ ਖੇਲ ਸਭਿ ਖਿਲਾ ॥ : The Lord Himself created all women and men, He Himself dictates every Play. (sggs 304).
  • ਏਤੇ ਅਉਰਤ ਮਰਦਾ ਸਾਜੇ ਏ ਸਭ ਰੂਪ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹਾਰੇ ॥ ਕਬੀਰੁ ਪੂੰਗਰਾ ਰਾਮ ਅਲਹ ਕਾ ਸਭ ਗੁਰ ਪੀਰ ਹਮਾਰੇ ॥੫॥ : O Lord, You created all men and women; all these are Your forms. Kabeer says: O Raam-Allah, I’m also Your child (just like as other men and women), I deem all the Gurus and the prophets as mine. ||5|| (sggs 1349).

The Gurmat Giyan (spiritual Wisdom of the SGGS). contains compositions of 35 contributors.

Inclusion of compositions of all Bhagats and Bhattas in the SGGS was NOT based on their Jaat Paat (caste), or their religion! Their Bani was included based on their pure Soch (thinking or Virtues-Gun-ਗੁਣ…).

In short — according to the unique and revolutionary Upadesh or Message of the SGGS — AS IS ONE’S VIRTUES (Gun-ਗੁਣ), SO IS HIS / HER JAAT (ਜੈਸੇ ਗੁਣ ਵੈਸੀ ਜਾਤ)!

  • ਸਾ ਜਾਤਿ ਸਾ ਪਤਿ ਹੈ ਜੇਹੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥ : (Jaat Paat of a person) is as he acts (sggs 1330).
  • ਆਚਾਰ ਬਿਉਹਾਰ ਜਾਤਿ ਹਰਿ ਗੁਨੀਆ ॥ : For me the good ‘JAAT‘ is the Way of life and Conduct based on the divine Virtues. (sggs 715).
  • ਮੇਰੀ ਸੰਗਤਿ ਪੋਚ ਸੋਚ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ॥ ਮੇਰਾ ਕਰਮੁ ਕੁਟਿਲਤਾ ਜਨਮੁ ਕੁਭਾਂਤੀ ॥੧॥ : (O Creator) day and night my company is with evil-minded persons, (as a result of evil company) my thinking is also evil. (Since my thinking is evil) my actions are deceitful (cunning, crooked, untruthful etc.); and thus my human birth has become of the worst or a low kind. ||1|| (sggs 345).

In short, Sikhi of Guru Nanak or SGGS strongly rejects the madness of belief in Jaat Paat. Because, for the SGGS, we are ALL one — equal, no ‘low’ or ‘high’.

Thus, the Gurmat brings about a revolution in the society to remove social evils such as false pride of Jaat Paat.

  • ਗੁਰੂ ਸਿਖੁ ਸਿਖੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਏਕੋ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਚਲਾਏ ॥: ਗੁਰੂ ਸਿਖੁ ਸਿਖੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਏਕੋ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਚਲਾਏ ॥ : The Guru’s Sikh, and the Sikh’s Guru are one and the same; the Sikh also continues to carry forward the Gur-Upadesh (Gur-Giyan, Sikhia, Wisdom, Bibek…). (sggs 444).
  • ਜਾਤਿ ਕਾ ਗਰਬੁ ਨ ਕਰਿ ਮੂਰਖ ਗਵਾਰਾ ॥ ਇਸੁ ਗਰਬ ਤੇ ਚਲਹਿ ਬਹੁਤੁ ਵਿਕਾਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ : Do not be proud of your (higher or ਉੱਚੀ) Jaati, you ignorant fool! So much Bikaar comes from this pride. ||1||Rahaaou|| (sggs 1127-1128).
  • ਚਹੁ ਵਰਨਾ ਵਿਚਿ ਜਾਗੈ ਕੋਇ ॥ ਜਮੈ ਕਾਲੈ ਤੇ ਛੂਟੈ ਸੋਇ ॥5॥ ਕਹਤ ਨਾਨਕ ਜਨੁ ਜਾਗੈ ਸੋਇ ॥ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਜਾ ਕੀ ਨੇਤ੍ਰੀ ਹੋਇ ॥੬॥੨॥ : Of the four castes, whoever remains awake and aware, is released from Jamm (i.e., Bikaar: lust, anger, greed, etc.) ||5|| Says Nanak, that humble being remains Awake and Aware, who applies the ointment of Wisdom to his eyes (i.e., inner eyes: the mind). ||6||2|| (sggs 352).

Madness of casteism practice in Sikhi!

Although the madness of belief or practice of Jaat Paat based on one’s family of birth etc. is strongly rejected in the SGGS, then how the practice of Jaat Paat in Sikhi has made its strong hold?

Jaat Paat is the anti-Gurmat concept — a product of faulty mindsets or delusional thinking that my birth (family or Jaat) is superior than someone else.

In the end, we all are destined to depart from this world to be relegated to the dustbin of existence, clueless about who we really are!

Death kills all equally — rich and poor, low and high etc. In other words, death of the body-frame makes Jaat Paat disappear; all become the same when dead (ਇੱਕ-ਸਮਾਨ).

  • ਰਾਜਾ ਪਰਜਾ ਸਮ ਕਰਿ ਮਾਰੈ ਐਸੋ ਕਾਲੁ ਬਡਾਨੀ ਰੇ ॥੨॥ : So powerful is death that it kills kings and subjects alike. ||2|| (sggs 855).

In the Gurmat Wisdom of the SGGS there is no distinction of family of birth, rich or poor, social status, titles, material wealth, nationality, color of skin, name, fame, power, education, knowledge, type of work, etc.

In other words, anybody in the world can read the SGGS and churn the Wisdom from it; and anybody can come to a Gurdwara and take the spiritual Wisdom of the SGGS. Because, the Gurdwara is the school of Sikhi, NOT meant to be a place of Karankaand, blind Poojaa, or regurgitation of what has been rejected in the Gurbani etc. Those who say otherwise are those self-serving people and Pujaaree who have reduced the UNIQUE and REVOLUTIONARY MESSAGE of the Gurbani to a mere business transactions (ਧੰਧਾ)!

  • ਖਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੂਦ ਵੈਸ ਉਪਦੇਸੁ ਚਹੁ ਵਰਨਾ ਕਉ ਸਾਝਾ ॥ : The Counsel of Gurbani is COMMON and SHARED (‘Saanhaa’) for the ENTIRETY of MANKIND (as represented by the all-encompassing four so called classes or ‘Varna‘ of mankind) – Brahman, Khatri, Soodar and Vais. (sggs 747).

The Wisdom of the SGGS asserts that the intellect needed to Unite or Link with the Universal Energy WITHIN is of different kind (ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀ – free of Bikaar: lust, anger, greed, attachment, pride etc.).

Addressing the mind overpowered with the negative impact of false ego-sense (or Haumai), the SGGS asserts:

  • ਮਨ ਕੀ ਮਤਿ ਤਿਆਗੀਐ ਸੁਣੀਐ ਉਪਦੇਸੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ : Listen to the Gurmat and renounce the mind’s intellect (corrupt thinking that creates divisions, faulty understanding-ਮਾੜੀ ਸੋਚ …) . ||1||Pause|| (sggs 814).
  • ਗੋਵਿੰਦ ਭਜਨ ਕੀ ਮਤਿ ਹੈ ਹੋਰਾ ॥ ਵਰਮੀ ਮਾਰੀ ਸਾਪੁ ਨ ਮਰਈ ਨਾਮੁ ਨ ਸੁਨਈ ਡੋਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ : The intellect to unite with ‘Gobind‘ (Mool, Truth…) is different. If one does not listen to the Naam (then his external religious Karamkaand is akin to beating the snake-hole instead of the snake, but, by just) beating the snake-hole, the snake is not killed. ||1||Pause|| (sggs 381).
  • ਮਨਹਠ ਬੁਧੀ ਕੇਤੀਆ ਕੇਤੇ ਬੇਦ ਬੀਚਾਰ ॥ ਕੇਤੇ ਬੰਧਨ ਜੀਅ ਕੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੋਖ ਦੁਆਰ ॥ ਸਚਹੁ ਓਰੈ ਸਭੁ ਕੋ ਉਪਰਿ ਸਚੁ ਆਚਾਰੁ ॥੫॥ ਸਭੁ ਕੋ ਊਚਾ ਆਖੀਐ ਨੀਚੁ ਨ ਦੀਸੈ ਕੋਇ ॥ ਇਕਨੈ ਭਾਂਡੇ ਸਾਜਿਐ ਇਕੁ ਚਾਨਣੁ ਤਿਹੁ ਲੋਇ ॥ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਸਚੁ ਪਾਈਐ ਧੁਰਿ ਬਖਸ ਨ ਮੇਟੈ ਕੋਇ ॥੬॥ :  There are so many stubborn minded (self-centered) people who perform austerities and so many who deliberate on the Vedas to obtain liberation. They create so many obstacles and entanglements for themselves whereas a Gurmukh (Enlightened being…) obtains liberation. Truth is higher than everything, but higher still is truthful living. ॥5॥ Regard everyone exalted as there is no one of low caste. The One, Whose Light shines everywhere creates all. It is the immutable Hukam (Cosmic Law) that one realizes the Creator through one’s deeds only. ॥6॥ (sggs 62).

Yet, the madness of belief in non-essentials such as Jaat Paat has a strong hold amongst Sikhs!

In one hand, the self-serving clergy and the corrupt propagators of Dharma mouth platitudes about a casteless society preached by the Gurus and the Bhagats, but on the other hand, they practice JAAT PAAT THEMSELVES! What a paradox and hypocrisy!

According to the Gurmat, any person who believes in Jaat Paat cannot be a real Sikh for the caste only relates to the body; not to one’s Mool (Jot Saroop or True Nature, Truth…).

Similarly, any one who discriminates others based on criteria like ‘low’ or ‘high’ caste, poor or rich, nationality, color of skin, family of birth etc. cannot be a real Sikh because the SGGS does not support such STUPIDITY.

In other words, the caste-conscious person (i.e. Manmukh, Saakat, Mayadhaaree…) is a denier of Truth or Hukam who has confounded his True Identity (Jot Saroop) for the physical body-frame.

Being totally an UN-enlightened, such person identifies himself and others as Jatt Sikh, Saini Sikh, Bhaapaa Sikh, Rorra Sikh, Tarkhaan or Raamgarheeaa Sikh, Mazhabee Sikh, Khatree Sikh, Lavaanaa Sikh, Kookaa Sikh, Naamdhaaree Sikh, Nihang Sikh, Nirmalay Sikh, Brahmin Sikh, list goes on and on.

Now, in the West, there seems to be a new class of Sikhs called Caucasian Sikhs (Gore-ਗੋਰੇ or white Sikhs)! How stupid!

Consequents of this madness of belief in Jaat Paat are many. For example:

  • Most Sikh marriages are organized along the caste lines. Within Sikhs, if a boy or a girl from one caste marries someone from a different caste without mutual consent of their parents, it sometimes turns into a bloody tragedy. Thus, Jatt Sikh, Saini Sikh, Bhaapaa Sikh, Rorha Sikh, Tarkhaan or Raamgarheeaa Sikh, Mazhabee Sikh, Khatree Sikh, Lavaanaa Sikh, etc., rarely intermarry.
  • Many Gurdawaras are built along the caste lines (i.e., Jatt Gurdwara, , Saini Gurdwara, Lavaanaa Gurdwara etc.).
  • In many villages in Punjab (India), Mazhabees or Dalits who are considered lower caste by some (fraud Sikhs) have their own Gurdawaras and even separate cremation grounds.
  • Many Gurdawara, thus, are built based on ill feelings created by the madness of belief in Jaat-Paat rather than a genuine spiritual cause. The self-serving Pujaaree groups, the Pujaaree system, the Deraa-Vaad, organized religious parties and organizations etc. have exacerbated the problem.

Because of his Julaahaa Jaat (weaver caste), Bhagat Kabeer Jee was treated as a lowly being (Shoodar…) by those who considered themselves of higher caste. In the following Sloak, Bhagat Kabeer Jee repudiates this madness.

  • ਕਬੀਰ ਮੇਰੀ ਜਾਤਿ ਕਉ ਸਭੁ ਕੋ ਹਸਨੇਹਾਰੁ ॥ ਬਲਿਹਾਰੀ ਇਸ ਜਾਤਿ ਕਉ ਜਿਹ ਜਪਿਓ ਸਿਰਜਨਹਾਰੁ ॥੨॥ : O Kabeer! Everyone laughs at my caste (ਮਖੋਲ ਕਰਨਾਂ). (But) I am a sacrifice to this caste (I consider it topmost, because), (by taking birth) in which I have Understood the Creator (System of Nature or Law of Nature). ||2|| (sggs 1364).

Who is low or high depends solely on how one thinks (Soch) or acts in life. For example, by merely taking birth in a so called Sikh or a Brahmin family, one does not become a Sikh or a Brahmin. If both of them act in a corrupt manner, they are in fact Shoodras themselves (of low caste, wretched…).

In fact, according to the Gurbani, one does not even qualify to be called a human being just because he is born in a human form, what to speak of ‘low’ and ‘high’ caste heredity!

  • ਗਰਭ ਵਾਸ ਮਹਿ ਕੁਲੁ ਨਹੀ ਜਾਤੀ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿੰਦੁ ਤੇ ਸਭ ਉਤਪਾਤੀ ॥੧॥ ਕਹੁ ਰੇ ਪੰਡਿਤ ਬਾਮਨ ਕਬ ਕੇ ਹੋਏ ॥ ਬਾਮਨ ਕਹਿ ਕਹਿ ਜਨਮੁ ਮਤ ਖੋਏ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੌ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਬ੍ਰਹਮਣੀ ਜਾਇਆ ॥ ਤਉ ਆਨ ਬਾਟ ਕਾਹੇ ਨਹੀ ਆਇਆ ॥੨॥ ਤੁਮ ਕਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮ ਕਤ ਸੂਦ ॥ ਹਮ ਕਤ ਲੋਹੂ ਤੁਮ ਕਤ ਦੂਧ ॥੩॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰੈ ॥ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਕਹੀਅਤੁ ਹੈ ਹਮਾਰੈ ॥੪॥੭॥ : There are no caste distinctions for the fetus within the mother’s womb. All humans are created equal from the one material at conception. ॥1॥ So, tell me O Brahmin, at what point did you become a Brahmin? Realize that living in false pride as a Brahman results in squandering of one’s life. ||1||Pause|| O Brahmin, since you consider yourself a Brahmin born out of a Brahmin mother. Then why didn’t you enter the world through some other process, some other way (as the rest of us humans)? ॥2॥ O Pandit, how did you become a Brahmin and how did I become a Shooder (low caste). Since when did milk run in your veins while mine have blood? ||3|| In Kabeer’s spirituality, a Brahmin is someone who contemplates on and realizes the Creator (Within). ||4||7|| (sggs 324).
  • ਬ੍ਰਹਮਣੁ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਇਸਨਾਨੀ ਹਰਿ ਗੁਣ ਪੂਜੇ ਪਾਤੀ ॥ : He alone is a Brahmin, who takes his cleansing bath in the Brahm-Giyan (spiritual wisdom), and whose leaf-offerings in worship are the Divine Virtues. (sggs 992).

A person may be a so called Sant, Baabaa, Brahmin etc. but when he is in dire need of blood transfusion to survive, then nobody will inquire if that blood comes from a poor, or a rich, or a Brahmin, or a Amritdhaaree, or a clean shaven, or a Shoodar etc.

Furthermore, when they buy stuff like clothes, food, etc., they never ask who have touched that stuff prior to them buying it, or eating it, or wearing it!

The Gurbani roars that the madness of false pride of caste or ‘high’ or ‘low’ results in increase of Bikaar (lust, anger, greed, attachment, pride...).

Those having this pride of ‘high’ caste are called ‘fool’ and ‘ignorant’ in the Gurbani. To put it otherwise, as the Gurbani asserts, those who practice Jaat Paat and feel pride of their belief in Jaat Paat are stupid and ignorant.

The Gurbani wants us to transform the mind from Manmukh-hood to Gurmukh-hood (Enlightened). And, according to the Gurbani, the Jaat and Paat of a Gurmukh is none other than the Naam (Giyan, Wisdom, Quality, ਸਮਝ…).

  • ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਿ ਪਤਿ ਨਾਮੇ ਵਡਿਆਈ ॥ : In Naam is ‘Jaati Pati’ and honor of who has become the Gurmukh (sggs 230).

According to the Gurmat Wisdom the SGGS, to eradicate the notion of low and high is to recognize the One Universal Energy in everyone and everywhere.

  • ਅਰਧ ਉਰਧ ਬਿਚਿ ਸਮ ਪਹਿਚਾਣਿ ॥ ਨੀਚ ਊਚ ਨਹੀ ਮਾਨ ਅਮਾਨ ॥ : Recognize the (the Universal Energy) alike in ‘Aradh‘ (i.e. the Mayaic mind, Mann…) and ‘Uradh’ (i.e. Chitt, the Divine Consciousness – when the mind turns away or transcends Maya, it becomes ‘Uradh‘…)?. (Then, for you, there will be) no high or low (ਨੀਵਾਂ ਜਾਂ ਉੱਚਾ), no honor or dishonor (ਆਦਰ ਜਾਂ ਨਿਰਾਦਰੀ). (sggs 344).

In nutshell, the Gurbani tells us that the madness of belief in Jaat Paat indicates one’s doubt-ridden condition (ਭਰਮਾ, ਵਹਿਮਾ ਦਾ ਪਟਿੱਆ ).

  • ਉਤਮ ਮਧਿਮ ਜਾਤੀਂ ਜਿਨਸੀ ਭਰਮਿ ਭਵੈ ਸੰਸਾਰੁ ॥ : High and low, caste and status – the world wanders lost in doubt. (sggs 1243).
  • ਜਾਤਿ ਅਜਾਤਿ ਨਾਮੁ ਜਿਨ ਧਿਆਇਆ ਤਿਨ ਪਰਮ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਇਆ ॥ : Whether of high or low caste, one who meditates on the Naam (Wisdom) realizes the supreme wealth (of Naam, Wisdom…). (sggs 574).

Also, According to the Gurbani, a truly ‘high’ being or a truly rich person is he who has the wealth of Spiritual Knowledge or Divine Wisdom of the Gur-Shabad, or discerning intellect of the SGGS.

  • ਕਉਨ ਵਡਾ ਮਾਇਆ ਵਡਿਆਈ ॥ ਸੋ ਵਡਾ ਜਿਨਿ ਰਾਮ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ : Nobody is great (high, big etc.) with the glory he got due to Maya (material wealth) in the world. (He) alone is great, who is attuned to Raam (Mool, Jot Saroop etc.). ||1||Pause|| (sggs 188).
  • ਜਾਤਿ ਜਨਮੁ ਨਹ ਪੂਛੀਐ ਸਚ ਘਰੁ ਲੇਹੁ ਬਤਾਇ ॥ ਸਾ ਜਾਤਿ ਸਾ ਪਤਿ ਹੈ ਜੇਹੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥ : Do not ask about (someone’s) ‘Jaati’ or birth (family). (If you must ask, then ask) how to realize Truth in the Heart. (Jaat Paat of a person) is as he acts (sggs 1330).

In nutshell, therefore, until the deluded head is given up (faulty thinking, …), none can play the Divine Game (or the Divine Life) of the Gurmat Wisdom of the SGGS!

  • ਉਲਟਿ ਜਾਤਿ ਕੁਲ ਦੋਊ ਬਿਸਾਰੀ ॥ ਸੁੰਨ ਸਹਜ ਮਹਿ ਬੁਨਤ ਹਮਾਰੀ ॥੧॥ : Turning (the mind) away (from the worldliness, Maya, Bikaar…), I have forgotten both my social class and ancestry (i.e., now I understand that the Divine life is beyond Jaat-Paat). I’am now weaved in spiritual stillness (i.e., established in a state beyond Bikaar, Maya…). ||1|| (sggs 1158).

Deadly poison

Guru Nanak compares the false pride of one’s caste with a deadly poison:

  • ਜਾਤੀ ਦੈ ਕਿਆ ਹਥਿ ਸਚੁ ਪਰਖੀਐ ॥ ਮਹੁਰਾ ਹੋਵੈ ਹਥਿ ਮਰੀਐ ਚਖੀਐ ॥ ਸਚੇ ਕੀ ਸਿਰਕਾਰ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਜਾਣੀਐ ॥ ਹੁਕਮੁ ਮੰਨੇ ਸਿਰਦਾਰੁ ਦਰਿ ਦੀਬਾਣੀਐ ॥ : What merits is in the caste? It is the Truth that is to be assayed. If someone consumes poison he/she will die (i.e. Pride in caste is like deadly poison, whosoever consumes it, surely he/she will face the spiritual death). Know that this justice of the Truth (Hukam: System-Rule-Law of Nature…) applies throughout all the ages (i.e., pride in caste has not been regarded or sided with at any time). He who lives by the Hukam becomes a noble in the Divine Court (i.e., Naam-consciousness…). (sggs 142).

Again, Guru Nanak urges all of us time and again to rise above the animal level by becoming Sachairas/Gurmukhs (God-centered beings, moral Enlightened-beings). And he proclaimed the freedom of action, and the responsibility for the consequences:

  • ਫਕੜ ਜਾਤੀ ਫਕੜੁ ਨਾਉ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਇਕਾ ਛਾਉ ॥ ਆਪਹੁ ਜੇ ਕੋ ਭਲਾ ਕਹਾਏ ॥ ਨਾਨਕ ਤਾ ਪਰੁ ਜਾਪੈ ਜਾ ਪਤਿ ਲੇਖੈ ਪਾਏ ॥੧॥ : The division of castes and the worldly name, status, honor, acquired on the basis of caste, are all futile. Nanak, if we really want to be good, then let us stand before God with dignity, honor, respect — Realize the same One Creator within and in everybody else. ||1|| (sggs 83).
  • ਅਗੈ ਜਾਤਿ ਨ ਜੋਰੁ ਹੈ ਅਗੈ ਜੀਉ ਨਵੇ ॥ ਜਿਨ ਕੀ ਲੇਖੈ ਪਤਿ ਪਵੈ ਚੰਗੇ ਸੇਈ ਕੇਇ ॥੩॥ : Caste or worldly power is of no avail–under God’s domain (Hukam) rules are different. Only those are honored (in the divine Hukam) who earn merit through truthful living! ॥3॥(sggs 469).
  • ਐ ਜੀ ਨਾ ਹਮ ਉਤਮ ਨੀਚ ਨ ਮਧਿਮ ਹਰਿ ਸਰਣਾਗਤਿ ਹਰਿ ਕੇ ਲੋਗ ॥ : O respected one, I am neither of high nor low nor medium caste; I live by the divine Wisdom / Virtues. (sggs 504).
  • ਬਾਪੁ ਦਿਸੈ ਵੇਜਾਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ : Realizing the Creator Father within, my spirituality is no longer without a Protector. (‘Veyjat’ = an orphan child). (sggs 796).
  • ਖਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਸੂਦੁ ਕਿ ਵੈਸੁ ॥ ਨਿਰਤਿ ਨ ਪਾਈਆ ਗਣੀ ਸਹੰਸ ॥ ਐਸਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲੇ ਕੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸੋ ਪਾਰੰਗਤਿ ਹੋਇ ॥੪॥੭॥ : There are thousands and thousands of Khatris, Brahmans, Shudras and Vaisyas. Anyone of them, who lights the lamp of divine Wisdom (God-consciousness), obtains emancipation from the corrupting influence of worldly temptations. ॥4॥7॥ (sggs 878).
  • ਚੰਗਿਆਈਆ ਬੁਰਿਆਈਆ ਵਾਚੈ ਧਰਮੁ ਹਦੂਰਿ ॥ ਕਰਮੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਕੇ ਨੇੜੈ ਕੇ ਦੂਰਿ ॥ : Good and bad deeds are determined in the light (Hadoor) of Hukam (Cosmic Law or System-Rule-Order of Nature). According to their deeds some are drawn closer to God (Truth, VirtuesJot Saroop…) whereas others move away. (sggs 8).
  • ਆਗੈ ਜਾਤਿ ਰੂਪੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਤੇਹਾ ਹੋਵੈ ਜੇਹੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥ ਸਬਦੇ ਊਚੋ ਊਚਾ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚਿ ਸਮਾਵੈ ਸੋਇ ॥੪॥੮॥੪੭॥ : One’s Caste and beauty do not go beyond this life. (Hukam: Universal System-Rule-Law of Nature is such that) one reaps the fruits of one’s deeds (Here and Now). By internalizing the Message embedded in the Shabad, one spiritually becomes elevated. Nanak, spiritually elevated person Realizes the Creator within. ||4||8||47|| (sggs 363).

In short, per the Gurbani, the highest and purest person is whose mind constantly remembers and lives the divine Virtues — Truth (ਸਤ), contentment (ਸੰਤੋਖ), mercy (ਦਯਾ), patience (ਧੀਰਜ), Dharma, Wisdom (ਗਿਆਨ) etc.

  • ਮਨ ਰੇ ਅਹਿਨਿਸਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਸਾਰਿ ॥ : O mind! Day and night, enshrine Hari’s Divine Virtues (sggs 21).
  • ਸਭਿ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਮੈ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਵਿਣੁ ਗੁਣ ਕੀਤੇ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ : I Cleanse my mind Within (of vices) with Godly Virtues. Bhagti (spirituality) does not materialize without Internalizing these Virtues. (sggs 4).
  • ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਖਤ੍ਰੀ ਸੂਦ ਵੈਸ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਚਾਰਿ ਆਸ੍ਰਮ ਹਹਿ ਜੋ ਹਰਿ ਧਿਆਵੈ ਸੋ ਪਰਧਾਨੁ ॥ : (O mind! Indian society is divided by the Pujaaree in) four ‘Varan‘ or castes – Brahman, Khatri, Vaish, Shudar and four ‘Aasram‘ or stages of life (i.e. Brahmacharaj, Grihast, Vanprast, Sannyas). (However) whichever of these human beings remembers ‘Hari‘ (-Gun or Virtues), he is the ‘Pardhaan‘ or most sublime person (not because of caste). (sggs 861).
  • ਜਾਤਿ ਬਰਨ ਕੁਲ ਸਹਸਾ ਚੂਕਾ ਗੁਰਮਤਿ ਸਬਦਿ ਬੀਚਾਰੀ ॥੧॥ : By Reflecting On the Guru’s Shabad through Gurmat, illusion of caste, color, or race is dispelled. ||1|| (sggs 1198).
  • ਭਗਤਾ ਕੀ ਜਤਿ ਪਤਿ ਏਕੋੁ ਨਾਮੁ ਹੈ ਆਪੇ ਲਏ ਸਵਾਰਿ ॥ : One Naam (Eternal Giyan-Wisdom / Wisdom) is the caste and honor of Bhagats, they adorn their lives themselves. (sggs 429).

Also, per the Gurbani, the low life (ਨੀਚ) person is he / she who does not remember and live the divine Virtues (Hari-Gun):

  • ਖਸਮੁ ਵਿਸਾਰਹਿ ਤੇ ਕਮਜਾਤਿ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਵੈ ਬਾਝੁ ਸਨਾਤਿ ॥੪॥੩॥ : Those who forget the Divine (Wisdom, Virtues, Truth…) are of low life. O Nanak! without the Divine Naam (Virtues, Wisdom, Truth…), they are wretched outcasts (ਨੀਚ, lowly beings) ||4||3|| (sggs 10).

Break out of the prison of Jaat Paat

The Gurmat Giyan or Wisdom of the Sri Guru Granth Sahib (SGGS) Guides as to how anybody willing to break shackles of the Pujaaree-made madness of Jaat Paat.

According to the Gurbani, one can break shackles of so called lowly Jaat by understanding and REALIZING ‘HARI’ WITHIN — ONE Universal Energy, Rabb, Mool, or Hukam (System-Rule-Law of Nature) that has become everything.

If it’s hard to believe, just look at Bhagat Ravidas, Namdev, Kabeer etc. whom people called of ‘lower caste’. But they were individuals of supreme Wisdom, Quality, self-confidence, and understanding (ਸਮਝ) that attracted the people of all higher castes to seek their guidance.

So, the Gurbani’s advice is to stop feeling sorry for yourself, and stop blaming your lower caste.

  • ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਹਰਿ ਜਪਤਿਆ ਉਤਮ ਪਦਵੀ ਪਾਇ ॥ ਪੂਛਹੁ ਬਿਦਰ ਦਾਸੀ ਸੁਤੈ ਕਿਸਨੁ ਉਤਰਿਆ ਘਰਿ ਜਿਸੁ ਜਾਇ ॥੧॥ ਹਰਿ ਕੀ ਅਕਥ ਕਥਾ ਸੁਨਹੁ ਜਨ ਭਾਈ ਜਿਤੁ ਸਹਸਾ ਦੂਖ ਭੂਖ ਸਭ ਲਹਿ ਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਰਵਿਦਾਸੁ ਚਮਾਰੁ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਨਿਮਖ ਇਕ ਗਾਇ ॥ ਪਤਿਤ ਜਾਤਿ ਉਤਮੁ ਭਇਆ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਪਏ ਪਗਿ ਆਇ ॥੨॥ ਨਾਮਦੇਅ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਲੋਕੁ ਛੀਪਾ ਕਹੈ ਬੁਲਾਇ ॥ ਖਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਠਿ ਦੇ ਛੋਡੇ ਹਰਿ ਨਾਮਦੇਉ ਲੀਆ ਮੁਖਿ ਲਾਇ ॥੩॥ : Even a person of low Jaat or social status, by realizing the Creator, one achieves sublime spiritual state. (If it is hard to believe) go and inquire about Bidar, the son of a maid; (it’s said that) Krishna himself stayed in his house (instead of Durjodhan’s palace. ||1|| O brothers, listen to the indescribable praises of the Creator, listening to which all doubts, pain, and hunger for Maya go away. ||1||Pause|| Ravidas, the leather-worker, lived every moment by the divine Virtues. Though of low caste, (Ravidas) became exalted and spiritually elevated and the people of ALL castes bowed at his feet (because of his Wisdom/Virtues…). ||2|| Namdev, whom people called a fabric-dyer (so called low caste), was imbued with the Creator’s love. Khatris and Brahmans turned their back on the Creator, but Namdev realized the Creator within (divine Virtues…).||3|| (sggs 733).

Some Related posts:


  1. Today the issue may not be caste as much as superiority of status divided by money or knowledge and power. Yet the caste system needs to be irradicated

  2. In spite of the fact that Guru Nanak Sahib openly denounced Caste-system in Sikhi, the divide among the Sikhs on the basis of caste is ripe and goes on and on

    These are fake or Brahmin Sikhs! Thank you Bhai Sahib Kirpal Singh Ji.

  3. In spite of the fact that Guru Nanak Sahib openly denounced Caste-system in Sikhi, the divide among the Sikhs on the basis of caste is ripe and goes on and on:-
    -ਫਕੜ ਜਾਤੀ ਫਕੜੁ ਨਾਉ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਇਕਾ ਛਾਉ ॥ (Sri Raag M. 1, GGS. 83-13).
    – ਸਭ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੋਇ ॥ ਤਿਸ ਦੈ ਚਾਨਣਿ ਸਭ ਮਹਿ ਚਾਨਣੁ ਹੋਇ ॥ (Raag Dhanaasree M. 1, GGS. 13-5).
    – ਜਾਤਿ ਜਨਮੁ ਨਹ ਪੂਛੀਐ ਸਚ ਘਰੁ ਲੇਹੁ ਬਤਾਇ ॥ ਸਾ ਜਾਤਿ ਸਾ ਪਤਿ ਹੈ ਜੇਹੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਖੁ ਕਾਟੀਐ ਨਾਨਕ ਛੂਟਸਿ ਨਾਇ ॥੪॥੧੦II (Raag Parbhati M. 1, GGS. 1330-8).

  4. Mr. Dhillon

    Above meaning is not ” Long Hair” It means “Jattawa”
    that Jogi’s (jog matt) used to have in those times. (Intertwined long strands of hair, unwashed, unkempt, unhygenic)

    Undoubtedly, Virtues count a lot lot more than the outward display, but let’s not make it an excuse to have a clean shaven face.
    Let’s not forget the countless sacrifices sikhs made in those times to keep/maintain/preserve/honor their sikhi saroop.
    Let’s not forget the countless sacrifices our Gurus made for the sake of saabat surat.

  5. Even though Roop’s article is a little long, But I did not mind it a bit.
    Why? ‘Cause it speaks about the truth and Reality in context of other religions and exposes the ignorance of, I would say, 90% of us, so called Sikhs, who read/recite (ratoo tota) Gurbani without even understanding it and therefore are lost in Darkness, wandering around and biting each other like a mad dog.

  6. “ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਖ਼ਸੀ ਇਹ ਮਾਨੁੱਖਾ ਦੇਹੀ ਇਕ ਤੋਅਫਾ/ਅਮਾਨਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਅਮਾਨਤ/ਤੋਅਫਾ ਉਸ ਪਰਵਿਦਗਾਰ ਨੇ ਮਾਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁੱਲ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ/ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਰੱਖਣਾ ਉਸ ਪਰਵਿਦਗਾਰ ਨੂੰ ਅੱਛਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ/ਸੋਭਦਾ ਹੈ।”

    Veer Ji, from your replies it appears that you are suggesting “ਸਾਬਤ ਸੂਰਤਿ” (Saabat Soorati) to mean something like “a complete face”, “an unaltered face”, “an unaltered body”, etc.!
    The Gurbani speaks at the level of the Aatma (Soul, Mool, Jot – Niraakaar…) not at the level of the body-consciousness. In fact, the Gurbani does not promote body-consciousness (Maya, falsehood…). To the contrary, the Gurbani wants us to transcend or go beyond the body-consciousness (Maya, falsehood…). In fact, According to the Gurbani, a person in body-consciousness or Maya (i.e., the Manmukh) cannot remain Saabat (Intact Consciousness…). Only the Gurmukh (who understands and lives the Aatam Giaan of the Gurbani, who has transcended the body-consciousness or Maya, who has Realized his Mool…) can remain Saabat!!
    • ਮਨਮੁਖ ਸੋਇ ਰਹੇ ਸੇ ਲੂਟੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਬਤੁ ਭਾਈ ਹੇ ॥੪॥: Manmukh soi rahe te loote gurmukhi saabatu bhaaee hae (sggs 1024).
    Accordingly, the meaning such as “an unaltered body” etc. cannot be taken as the true meaning of it.

    Veer Ji, here we are just interested in understanding the true meanings of the Gurbani. That’s all. Because, misunderstanding of the true message of the Gurbani (Sri Guru Granth Sahib, SGGS) results in more, doubts, Mayaic entanglements, etc. The Word of the Gurbani is Spiritual; thus, beyond the body-consciousness (Maya, falsehood…). However, on account of the menacing body-consciousness, we may take a worldly or literal meaning of this expression to suggest something like “a complete face”, “an unaltered face”, “an unaltered body”, and so on! But, such worldly interpretation based on worldly meaning would be injustice to the Gurbani and the Great Teachers who uttered these Words in Total Communion with their Mool within.

    The state of “Saabat Soorat” is synonymous with many other terms such as “Saabat Vasatu” (ਸਾਬਤੁ ਵਸਤੁ), Saabat Dill (“ਦਿਲ ਸਾਬਤਿ” – Intactness or Wholesomeness or Purity of the Heart-subtle, Inner Kaaiaa…), “Saabat Poonjee” (ਸਾਬਤੁ ਪੂੰਜੀ-Intact Naam-Wealth), “Saabat Jaage” (ਸਾਬਤੁ ਜਾਗੇ), “Saabat Hovai Raasi” (ਸਾਬਤੁ ਹੋਵੈ ਰਾਸਿ), “Poonjee Sabat Raasi” (ਪੂੰਜੀ ਸਾਬਤੁ ਰਾਸਿ), “Ih Poonjee Saabatu Dhannu Maalu” (ਇਹ ਪੂੰਜੀ ਸਾਬਤੁ ਧਨੁ ਮਾਲੁ), Truth, Shabad-Surti, State of complete detachment from Maya, egolessness, Soul-Nature, Soul-Consciousness, True Nature, Inner Purity, State of Spiritual Enlightenment or Spiritual Consciousness, Intact Consciousness, Total or Undivided Consciousness, State of being Liberated while incarnated (Jeevan Mukti)…

    When we take the true Spirit or gist of the entire Gurbani, the scriptural connotation in which the expression such as “Saabat Soorat ” is used becomes crystal clear. “Saabat” (also spelt Sabat ) means intact, complete, total, undivided, unconditioned, unadulterated, unalloyed, unbroken, timeless, uncontaminated, Pure, and so on. “Soorat” (or “Soorati”) means Awareness or Consciousness. Integrating both terms, “Saabat Soorat ” constitutes that state of Pure Awareness or Unconditioned Consciousness where there is no time and space or past and future (Doojaa Bhaav or duality-Maya), etc. Such a state of Pure “Being” (the Gurmukh) exists when there is no attachment to Mayaic mind (egoism, Mayaic Budhi or intellect).

    • ਕਬੀਰ ਜਾ ਕੀ ਦਿਲ ਸਾਬਤਿ ਨਹੀ ਤਾ ਕਉ ਕਹਾਂ ਖੁਦਾਇ ॥: Kabeer jaakee dil saabati nahee taa kaou kahaan khudaai: Kabeer says: Without the Intact or Pure Heart (Saabat Dill) one can not attain God (sggs 1374).
    • ਨਦਰਿ ਤਿਨਾ ਕਉ ਨਾਨਕਾ ਜਿ ਸਾਬਤੁ ਲਾਏ ਰਾਸਿ ॥: Nadar tinaa kau Nankaa ji saabatu laaeae raas1 (sggs 1238).
    • ਗੁਰਮਤਿ ਖੋਜ ਪਰੇ ਤਬ ਪਕਰੇ ਧਨੁ ਸਾਬਤੁ ਰਾਸਿ ਉਬਰਿਆ ॥: Gurmati khoj pare tab pakare dhanu saabatu raasu oubariaa (sggs 1178).
    • ਸਚੁ ਸਾਬਤੁ ਕੂੜਿ ਫਿਰਦਾ ਫਾਵਾ ॥: Sach saabat koorh firadaa faavaa: (Vaar of Bhai Gurdaas Ji).
    • ਸਿਦਕ ਸਬੂਰੀ ਸਾਬਤੇ ਮਸਤੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ॥: Sidak sabooree saabate masatee hushiaaree: (Vaar of Bhai Gurdaas Ji).
    Thus, “Saabat Soorat ” is our Real Being (Mool, Joti-Svaroopa…). Simply put: “Saabat Soorat” is a state of Pure Mind (or Heart) free of imprisonment from false ego-sense, doubts (ਭਰਮ), Mayaic Budhi or intellect, ignorance…. In short, the state of “Saabat Soorat” is God’s Mind.
    • ਕਬੀਰ ਕਾਇਆ ਕਾਚੀ ਕਾਰਵੀ ਕੇਵਲ ਕਾਚੀ ਧਾਤੁ ॥ ਸਾਬਤੁ ਰਖਹਿ ਤ ਰਾਮ ਭਜੁ ਨਾਹਿ ਤ ਬਿਨਠੀ ਬਾਤ ॥੨੨੨॥: Kabeer kaaiaa kaachee kaaravee keval kaachee dhaatu. Saabatu rakhahi taa raam bhaju naahi t binathee baat ॥੨੨੨॥ (sggs 1376).
    • ਇਸੁ ਗ੍ਰਿਹ ਮਹਿ ਕੋਈ ਜਾਗਤੁ ਰਹੈ ॥ ਸਾਬਤੁ ਵਸਤੁ ਓਹੁ ਅਪਨੀ ਲਹੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ (sggs).
    Thus, to our knowledge, nowhere the SGGS has claimed that one can attain God by keeping certain external body-appearance. Pandits, Brahmins, and Mullah are known to preach non-essentials. But, then, we also know what the Gurbani has to say to them, again and agin! Which, by the way, also applies to everybody else! (ਪੰਡਿਤ ਮੁਲਾਂ ਜੋ ਲਿਖਿ ਦੀਆ ॥ ਛਾਡਿ ਚਲੇ ਹਮ ਕਛੂ ਨ ਲੀਆ ॥੩॥ sggs 1159).

    In the end your reply quotes this verse: “ਹਰਿ ਜਨੁ ਐਸਾ ਚਾਹੀਐ ਜੈਸਾ ਹਰਿ ਹੀ ਹੋਇ” ॥149॥(ਕਬੀਰ ਪੰ 1372)

    “Hari” does not have body-frame like us. According to the Gurbani, He is Niraakaar or Formless (our Mool…). How anybody at the external body-level or in body-consciousness going to become like “Hari”!

    “Hari Janu” (ਹਰਿ ਜਨੁ) can become like “Hari”, because “Hari Janu” (ਹਰਿ ਜਨੁ) does not live in body-consciousness – in fact, he has Totally transcended his body-consciousness (Maya, falsehood…).

    Bhul Chuk Maaf Ji.

  7. I would highly recommend the following article, because we put so much stress on the outward display…

    “GOD IS NOT IMPRESSED (PLEASED) BY OUTWARD DISPLAY” (http://www.gurbani.org/articles/webart249.htm)

    Page # 269
    ਬਾਹਰਿ ਭੇਖ ਨ ਕਾਹੂ ਭੀਨ ॥
    He is not impressed by outward display.
    (ਉਹ ਕਦੇ) ਕਿਸੇ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਭੇਖ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

    Page # 1365:
    ਕਬੀਰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਇਕ ਸਿਉ ਕੀਏ ਆਨ ਦੁਬਿਧਾ ਜਾਇ ॥ ਭਾਵੈ ਲਾਂਬੇ ਕੇਸ ਕਰੁ ਭਾਵੈ ਘਰਰਿ ਮੁਡਾਇ ॥੨੫॥
    Kabeer, when you are in love with the One Lord, duality and alienation depart. You may have long hair, or you may shave your head bald. ||25||


  8. ਕਾਇਆ ਕਿਰਦਾਰ ਅਉਰਤ ਯਕੀਨਾ ॥ਰੰਗ ਤਮਾਸੇ ਮਾਣਿ ਹਕੀਨਾ ॥
    ਨਾਪਾਕ ਪਾਕੁ ਕਰਿ ਹਦੂਰਿ ਹਦੀਸਾ ਸਾਬਤ ਸੂਰਤਿ ਦਸਤਾਰ ਸਿਰਾ ॥12॥

    ਗੁਰੂੁ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਇਹ ਸਬਦ ਰਾਗ ਮਾਰੂ ਵਿਚ ਪੰਨਾ 1083 ਉਪਰ ਦਰਜ਼ ਹੈ।
    ਇਕ ਸੱਚੇ-ਸੁਚੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਹੀ ਚਿਤਰਨ ਗੁਰੁ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਦਰਸਾਉਂਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
    “ਸਾਬਤ”:- ਪੂਰਾ, ਕੰਪਲੀਟ, ਮੁਕੰਮਲ,

    ਕਬੀਰ ਜਾ ਕੀ ਦਿਲ ਸਾਬਤਿ ਨਹੀ ਤਾ ਕਉ ਕਹਾਂ ਖੁਦਾਇ ॥ 1374, ਸਤਰ 9

    ਸਾਬਤੁ ਰਖਹਿ ਤ ਰਾਮ ਭਜੁ ਨਾਹਿ ਤ ਬਿਨਠੀ ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ॥1376, ਸਤਰ 11

    ਜੇ ਇਕੁ ਹੋਇ ਤ ਉਗਵੈ (ਰਾਗ ਆਸਾ ਪੰਨਾ 468)

    ਇਸੁ ਗ੍ਰਿਹ ਮਹਿ ਕੋਈ ਜਾਗਤੁ ਰਹੈ ॥
    ਸਾਬਤੁ ਵਸਤੁ ਓਹੁ ਅਪਨੀ ਲਹੈ ॥1॥ ਰਹਾਉ ॥

    ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਸਾਡੇ ਇਸ ਮਾਨਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ‘ਸਾਬਤ’ ਵਸਤਾਂ/ਵਸਤੂੰਆਂ ਦੀ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕੀਮਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਖਰੀਦਦਾਰ ਅਧੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ/ਖਰੀਦਦਾ।

    ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਭ ਕਿ ਅਧੂਰੀ, ਨਾ-ਮੁਕੰਮਲ ਚੀਜ਼/ਵਸਤੂ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
    ਪਰਮ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਰ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਖ਼ਸੀ ਇਹ ਮਾਨੁੱਖਾ ਦੇਹੀ ਇਕ ਤੋਅਫਾ/ਅਮਾਨਤ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਅਮਾਨਤ/ਤੋਅਫਾ ਉਸ ਪਰਵਿਦਗਾਰ ਨੇ ਮਾਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁੱਲ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ/ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਰੱਖਣਾ ਉਸ ਪਰਵਿਦਗਾਰ ਨੂੰ ਅੱਛਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ/ਸੋਭਦਾ ਹੈ।
    ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ/ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹਰ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਪਸੂ-ਪੰਛੀ, ਪੇੜ-ਪੌਦੇ, ਮਾਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਹੀ ਕਿਸਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਰ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮਾਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਨੋ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪਰੀ-ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕਦੱਮ ਪਰੀਪੂਰਨ ਅਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਨੋ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤੀ। ਹਰ ਪੱਖ ਤੋਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰਨਤਾ ਹੈ।
    ਹਰ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਪਸੂ-ਪੰਛੀ, ਪੇੜ-ਪੌਦੇ, ਆਪਣੇ ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਕ ਮਾਨੁੱਖ ਸੱਭ ਕੁੱਝ ਹੁੰਦੇ-ਸੁੰਦੇ ਵੀ ਨਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੈ।

    ਅਵਰ ਜੋਨਿ ਤੇਰੀ ਪਨਿਹਾਰੀ ॥
    ਇਸੁ ਧਰਤੀ ਮਹਿ ਤੇਰੀ ਸਿਕਦਾਰੀ ॥( ਮ-5,ਆਸਾ ਪੰ 374)

    ਫਿਰ ਭੀ ਮਾਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤੋੜ ਭੰਨ, ਮੌਡੀਫੀਕੇਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
    ਹਰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੇਰ-ਫੇਰ, ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ, ਤੋੜ ਭੰਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
    ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਬੂਤ ਸਾਡੀ ਸਾਬਤ-ਸੂਰਤਾ ਹੀ ਹੈ।

    “ਸਾਡੇ ਸਾਬਤ ਸੂਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਭ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ, ਮਤਲਭ, ਕਿ ਅਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਅਪਨਾ ਲਿਆ ਹੈ।ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ”।

    ਅਸੀ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਂਗ ਹੀ “ਸਾਬਤੁ” ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤੋੜ ਭੰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
    “ਸੂਰਤ”: ਤਸਵੀਰ, ਮੂਰਤ, ਸ਼ਕਲ।
    ਇਨਸਾਨੀ ਵਯੂਦ/ਸਰੀਰ, ਮਾਨੁੱਖਾ ਦੇਹੀ, ਜੋ ਇਸ ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਦੀ/ਦਾ ਕਰਮ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨ ਦਾ ਰਥ/ਵਾਹਕ ਹੈ।

    “ਦਸਤਾਰ”:_ ਸਿਰ ਉਪਰ ਸਜਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਾਫਾ/ਪੱਗੜੀ/ਪੱਗ/ਦਸਤਾਰ।

    “ਸਿਰਾ” : ਸਿਰ ਵਾਲਾ। ਮਾਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਿਮਾਗ, ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ, ਕੰਨ, ਮੂੰਹ ਆਦਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

    “ਭਾਵ ਅਰਥ”:
    ਜੋ ਇਨਸਾਨ/ਮਾਨੁੱਖ, ਉਸ ਪਰੀਪੂਰਨ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਰੀਪੂਰਨ ਹੈ, ਭਾਵ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਰ-ਸ਼ਾਰ ਹੈ, ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭਿੰਨ-ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਇਸ ਮਾਨੁੱਖਾ ਦੇਹ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਦਿੱਤੀ/ਬਖ਼ਸੀ ਹੋਈ ਇਕ ਅਮਾਨਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਭੰਨ-ਤੋੜ, ਅਦਲਾ ਬਦਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਰਜ਼ਾ/ਹੁਕਮ/ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
    ਇਹੀ (ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਰਜ਼ਾ/ਹੁਕਮ/ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ) ਉਸ ਮਾਨੁੱਖ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਹੈ।
    ਸਿਰ ਉਪਰ ਦਸਤਾਰ ਤਾਂ ਹੀ ਸੋਭਦੀ ਹੈ ਅਗਰ ਇਨਸਾਨ/ਮਾਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ “ਸਾਬਤ-ਸੂਰਤ” ਹੈ।
    ਭਾਵ ਇਨਸਾਨ, ਨੇ ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਜਿਉਂਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
    ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ :
    (ਸੱਚ, ਪਿਆਰ, ਮੁਹੱਬਤ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਵਿਤਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਦਿਆਲਤਾ, ਕੋਮਲਤਾ, ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ, ਨਿਰਭਉਤਾ, ਨਿਰਵੈਰਤਾ, ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ, ਪਰਉਪਕਾਰਤਾ, ਦਾਤਾਰਤਾ, ਸਹਿਜਤਾ, ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਗਰ/ਸਮੁੰਦਰ/ਭੰਡਾਰ ਹਨ।)

    “ਤੇਰੇ ਕਵਨੁ ਕਵਨੁ ਗੁਣ ਕਹਿ ਕਹਿ ਗਾਵਾਂ ਤੂੰ ਸਾਹਿਬ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨਾ”

    ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਮਾਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਨਿਰਾਕਾਰੀ ਗੁਣ ਹੀ ਇਨਸਾਨੀ/ਮਾਨੁੱਖਾ ਸਿਰ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਹਨ।
    ਜਿਵੇਂ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਨਿਰਾਕਾਰੀ ਗੁਣ ਆਪਣਾ ਅਸਰ/ਭਾਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਸਾਬਤ ਸੂਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਤਾਂ ਬਾਹਰਲੀ ਸਿਰ ਉਪਰ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਦਸਤਾਰ ਭੀ ਸੋਭਦੀ ਹੈ।

    ‘ਸਾਬਤ ਸੂਰਤਿ ਦਸਤਾਰ ਸਿਰਾ’ ਇਨਸਾਨ ਅੰਦਰੋਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਬਤ ਸੂਰਤ ਹੋ ਜਾਦਾਂ ਹੈ।

    “ਹਰਿ ਜਨੁ ਐਸਾ ਚਾਹੀਐ ਜੈਸਾ ਹਰਿ ਹੀ ਹੋਇ” ॥149॥(ਕਬੀਰ ਪੰ 1372)

    ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਥਾਹ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਤੁੱਛ ਬੁੱਧੀ ਰਾਂਹੀ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਝੇਂ ਕੀਤੇ ਹਨ।
    ਭੁੱਲ ਲਈ ਖਿਮਾਂ ਦਾ ਜਾਚਕ ਹਾਂ।

  9. “…your Doctor will write you…”

    In fact, there is a wonderful verse in Bhai Gurdaas Ji’s Kabitt. Here it is:
    • ਬੈਦ ਬੈਦ ਕਹੈ ਰੋਗ ਮਿਟਤ ਨ ਕਾਹੂ ਕੋ…: Bai Baid kahai rog mitat n kaahoo ko…
    It essensially indicates that no ailment can be cured by repeated utterance of “doctor! doctor!”.
    In other words, to get cured, one has to administer (“swallow”) the midecine the doctor has prescribed.

    In the last verse of this long Kabitt, Bhai Gurdaas Ji writes:
    • ਤੈਸੇ ਗਿਆਨ ਗੋਸਟਿ ਕਹਤ ਨ ਰਹਤ ਪਾਵੈ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਨ ਉਦਤਿ ਅਕਾਸ ਹੈ ॥੪੩੭॥
    Which essentially indicates that, similarly, by attending “Giaan Gosat” (Giaan sermons, discourses, assemblies, seminars, conversations, forums, etc.), no one can attain “Rahat” (ਰਹਤ: the Aatam Giaan or Spiritual Wisdom of the entire Gurbani, the Gurmukh Lifestyle, the Divine Hukam-ਪ੍ਰਮੇਸਰ ਦੀ ਮਰਜੀ…). The most fundamental need is to practice the Gur-Giaan of the Gurbani in life (i.e., to live it in daily life)…

    Hope this helps.

  10. Thanx Veer Ji….I put the shabad below so I don’t lose it, and so I can see it when I log on to the site. Also, could you locate the shabad relating to the fact that at the Pharmacy there are many many medicines, your Doctor will write you a prescription, you can read the label on it day in day out but you will not get the efect of the medicine until you SWALLOW it…..likewise you can read PATH daily but you must UNDERSTAND it for it to have the full effect on you…..

    ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਸਭੁ ਕੋ ਵੇਖਦਾ ਜੇਤਾ ਜਗਤੁ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਡਿਠੈ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਵਈ ਜਿਚਰੁ
    ਸਬਦਿ ਨ ਕਰੇ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਨ ਚੁਕਈ ਨਾਮਿ ਨ ਲਗੈ ਪਿਆਰੁ ॥Slok M: 3. Satgur
    no sabhu ko vekhadaa jetaa jagat sansaar. Dithai mukat n hovaee jichar sabadi
    n kare vichharu. Haumai mail n chukaee naam n lagai piaar(sggs 594).

    Without Shabad-Vichaar, mere seeing (Darshan-ਦਰਸਨ) of Sri Guru Granth Sahib
    (SGGS) will not and cannot liberate anybody from Maya, doubts, duality, Haumai
    (false ego-sense), worldly bondage, mind’s delusions, Bikaars, and so on. This
    is the Gurbani’s edict.


  11. ‘Satgur noon sab koh dekhda jetha jagat sansar. Dithian mukat naan hovayee jichar shabad naa kareh vichaar.’ Veer Ji pls locate this shabad in SGGSJ. I understand this to mean that many, many people do mutha tek to SGGSJ but that alone is not sufficient….you must learn to understand the teachings of SGGSJ by finding out the meanings of shabads. SGGSJ is written in question, followed by answer format. Our Guru’s have given us incredibly powerful scriptures within which we find guidance on how to live our lives on a day to day basis. WAHEGUROOOOO.

  12. Veer Ji pls locate this shabad in SGGSJ…

    • ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਸਭੁ ਕੋ ਵੇਖਦਾ ਜੇਤਾ ਜਗਤੁ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਡਿਠੈ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਵਈ ਜਿਚਰੁ ਸਬਦਿ ਨ ਕਰੇ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਨ ਚੁਕਈ ਨਾਮਿ ਨ ਲਗੈ ਪਿਆਰੁ ॥: Slok M: 3. Satigur no sabhu ko vekhadaa jetaa jagat sansaar. Dithai mukati n hovaee jicharu sabadi n kare vichharu. Haumai mailu n chukaee naami n lagai piaaru (sggs 594).

    Without Shabad-Vichaar, mere seeing (Darshan-ਦਰਸਨ) of Sri Guru Granth Sahib (SGGS) will not and cannot liberate anybody from Maya, doubts, duality, Haumai (false ego-sense), worldly bondage, mind’s delusions, Bikaars, and so on. This is the Gurbani’s edict.
    related post: https://www.gurbani.org/gurblog/mere-seeing-of-the-sggs-will-not-liberate/
    Thank you Veer Jio for taking time to share your Vichaar.

  13. dear Roop, To my understanding Guru Granth Sahib is the Guru and it does not put any condition as to who can become its sikh.The shabad of the Guru Granth Sahib very clearly tells us that it is meant for the entire humanity. To the little knowledge that I have Guru Gobind Singhs own writings are the most universal in nature.Guru Gobind Singh in his hukamnama very clearly states that his entire sangat is the Khalsa.


    Dr Sukhraj S. Dhillon, Ph.D. USA

    There is an excellent dialogue among sikhs all over the world to define a sikh. The recent focus is the 1925 definition of a sikh and its endorsement among various groups. The discussion is about the definition of a Sikh as a “person who believe in the Guru Granth Sahib, believe in the Ten Gurus, and have no other religion.”
    The 1925 definition of a sikh in the spirit of universal nature of Sikh religion is an excellent effort, and I admire the endorsees of 1925 definition. However, we cannot ignore the Amrit and Khalsa aspect of Sikhism without clarification…

  15. Thank you Veer Darshan Singh Pritam Ji for taking time to reply.
    You quoted this verse in your reply:

    “ਸਾਬਤ-ਸੂਰਤ ਦਸਤਾਰ ਸਿਰਾ”

    Kindly please help us understand the true meaning (ਨਿਰਾਕਾਰੀ ਅਰਥ…) of this verse. Thank you.

  16. ਵੀਰ ਰੁਪਿੰਦਰ ਜੀ,
    ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ।
    ਆਪ ਜੀ ਵਲੋਂ ਲਿਖੀ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ।
    ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਅਜੇਹੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋ ਧਰਮ/ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ-ਜਾਪਣ ਕਰਦੇ ਸਨ।
    ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ।You written( But I have only faith in one God. I read Gurbani everyday and it started when I was a child. I have immense faith in Gurbani. )
    “ਗੁਰਬਾਣੀ” ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਾ ਮਤਲਭ ‘ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰ/ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਮਝ ਆ ਗਈ।

    ਅਗਰ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ “ਗੁਰਬਾਣੀ” ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪ ਨੇ “ਗੁਰਬਾਣੀ” ਪੜ੍ਹਨ ਸੁਨਣ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰੁ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਚਣਾ/ਪੜ੍ਹਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।

    ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਲੋਂ ਚਲਾਏ ਇਸ ‘ਨਿਆਰੇ ਧਰਮ’ ਵਿਚ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ/ਇਨਸਾਨ/ਮਾਨੁੱਖ ਨੇ ‘ਸਚਿਆਰ ਸਿੱਖ’ ਬਨਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲਾ/ਮੇਹਨਤ/ ਕੋਸ਼ਿਸ/ਇਰਾਦਾ ਕਰਨਾ/ਬਨਾਉਣਾ ਹੈ।

    “ਸਿੱਖੀ” ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਧਰਮ ਦੀ ਇਨਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ ਹੈ। ਹਰ ਇਨਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੋਡ ਔਫ ਕੰਡਕਟ ਅਤੇ ਯੂਨੀਫੋਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਨਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਮਾਨਤਾ/ਸਰਟੀਫੀਕੇਟ/ਡਿਗਰੀ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਨਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਪੜ੍ਹਾਂਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਰਨਾ ਅਸੀਂ ਮਾਨਤਾ/ਸਰਟੀਫੀਕੇਟ/ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ।

    ਜੋ ਜੋ ਵੀ ਇਨਸਾਨ/ਪ੍ਰਾਣੀ/ਮਾਨੁੱਖ “ਗੁਰੁ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ” ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇਸ਼ਟ/ਗੁਰੁ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ‘ਸਿੱਖ’ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਗਰ ਸਿੱਖੀ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ‘ਸਿੱਖ’ ਕਿਸ ਵਜਾਹ/ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਖਵਾ ਰਹੇ ਹੋ ?

    ਜੋ ਵੀ ਇਨਸਾਨ/ਪ੍ਰਾਣੀ/ਮਾਨੁੱਖ ਮਾਤਰ “ਗੁਰੁ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ” ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਆਧਾਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਉਸ ਲਈ “ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ” ਛਕਣੀ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉਪਰ ‘ਪੰਜ ਕਕਾਰੀ’ ਪਾਈ ਹੋਈ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
    ਅਗਰ ਆਪ ਗੁਰਮਤਿ/ਗੁਰੁ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ “ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ” ਛਕਣਾ ਜਾਰੂਰੀ ਹੈ?

    ਅਗਰ ਆਪ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ ਛੰਕਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਸਵਾਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
    ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਖ/ਗੁਰਸਿੱਖ/ਗੁਰਮੁਖ ਜੋ……
    “ਸਾਬਤ-ਸੂਰਤ ਦਸਤਾਰ ਸਿਰਾ” ਨਹੀਂ ਹੈ,

    ਗੁਰੁ/ਸਤਿਗੁਰੂ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਹ ਸਿੱਖ ਵੀ ਅਖਵਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
    “ਸਾਬਤ ਸੂਰਤ ਰੱਬ ਦੀ ਭੰਨੇ ਬੇਈਮਾਨ”

    ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਲੋਂ ਬਖ਼ਸੀ ਇਹ ਮਾਨੁੱਖੀ ਕਾਇਆ/ਜੀਵਨ ਇਕ ਤੋਹਫਾ/ਅਮਾਨਤ ਹੈ।
    ਇਸ ‘ਅਮਾਨਤ’ ਵਿਚ ‘ਖਿਆਨਤ’ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਗੁਨਾਹ ਹੈ।
    “ਸਿੱਖੀ” ਇਸ ‘ਅਮਾਨਤ’ ਵਿਚ ‘ਖਿਆਨਤ’(ਤੋੜ-ਭੰਨ) ਕਰਨ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ।
    “ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ” ਛਕਣਾ ਜਾਂ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ’ ਹੋਣਾ,
    ‘ਸਿੱਖੀ’, ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਦਾ ਅਭਿੰਨ/ਅਤੁੱਟ, ਅੰਗ/ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

    ਰੁਪਿੰਦਰ, ਅਗਰ ਤੁਸੀਂ “ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ/ ਅੰਮ੍ਰਿਤ” ਨਹੀਂ ਛਕਦੇ, ਤਾਂ
    ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਅਧੂਰੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ,
    ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ/ਸੁਣਦੇ, ਕਦੇ ਫੁਰਨੇ/ਖ਼ਿਆਲ/ਵਿਚਾਰ ਬਨਣਗੇ/ਆਉਣਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਗੁਰੁ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
    ਗੁਰੁ/ਸਤਿਗੁਰੂ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋਣਾ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ/ਵਿਸ਼ਵਾਸ/ਅਕੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ ਕੇ ਤੁਸੀ
    ਸਿੱਖ/ਗੁਰਸਿੱਖ/ਗੁਰਮੁਖ ਬਨਣਾ ਹੈ
    ਮਨਮਤੀਆ/ਮਨਮੁੱਖ ਬਨਣਾ ਹੈ।
    ਹਾਂ , “ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ/ ਅੰਮ੍ਰਿਤ” ਛਕਣਾ ਹਰ ਸਿੱਖ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ।
    ਵਰਨਾ,,, ਅਸੀਂ ਭੇਖੀ, ਕਰਮਕਾਂਡੀ, ਆਡੰਬਰੀ, ਵਹਿਮੀ ਭਰਮੀ/ ਮਨਮਤੀਆ/ਮਨਮੁੱਖ ਹੀ ਬਣੇ ਰਹਾਂਗੇ।
    ਰੁਪਿੰਦਰ, ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਛੰਕਾ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਗਰ ਆਪ ਚਾਹੋ ਤਾਂ।

    ਭੁੱਲ ਲਈ ਖਿਮਾ ਕਰਨਾ।

  17. Hello everybody. My name is Roopinder. I want very straight forward answer to my question, problem or dilemma whatever it is…..I will explain my situation as under:

    I was born in a Hindu Brahmin family. But I have only faith in one God. I read Gurbani everyday and it started when I was a child. I have immense faith in Gurbani. But I heard that we must have a guru to reach GOD . Now we have SGGS and after the formation of Khalsa by tenth guru Sri Guru Gobind Singh ji, almost everybody says that you must be a amritdhari to be accepted as a sikh of SGGS or sikh of Guru Gobind Singh ji.
    I fail to understand this phenomenon. What should I do? For me only SGGS is my only guru and I am not amritdhari. If I follow the Gurbani , i mean if I do whatever gurbani says, will I be accepted as a Disciple of Guru ?
    Anybody Please comment on that .

  18. ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਪਰਮ ਪਦਾਰਥ ਪਾਉਂਣਾ, ਗੁਰੂੁ/ਸਤਿਗੁਰੂ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ/ਰਜ਼ਾ/ਭਾਣਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋਣਾ ਹੈ।
    “ਗੁਰਬਾਣੀ”, ਇੱਕ ਉੱਚੀ-ਸੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਹੈ।
    ਸਾਰੀ “ਗੁਰਬਾਣੀ”,
    ਸਾਰਾ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ.
    ਇਹਨਾਂ ਅਸੂਲਾਂ/ਹੁਕਮਨਾਮਿਆਂ/ਅਦੇਸ਼ਾਂ/ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ/ਹਵਾਲਿਆਂ/ਵੇਰਵਿਆਂ/ਗਵਾਹੀਆਂ/ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ/ ਸੂਤਰਾਂ/ਬਿੰਬਾਂ/ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ/ਉਦਾਹਰਨਾਂ/ਐਗਜਮਪਲਜ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।
    ਲੋੜ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ।

    ਜੋ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਆਦੇਸ਼ਾਂ/ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ,
    ਉਹ, ‘ਪਰਮ ਪਦ’, ‘ਪਰਮ ਪਦਾਰਥ’ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ।
    ਭਾਵ “ਸਚਿਆਰ ਸਿੱਖ” ਬਣ ਗਿਆ।
    ਗੁਰਸਿੱਖ/ਗੁਰਮੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ।
    ‘ਸਚਿਆਰ ਸਿੱਖ’ ਬਨਣਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ।
    ਗੁਰੁ/ਸਤਿਗੁਰੂ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼/ਉਪਦੇਸ਼ ਹੀ ਹਨ।
    ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ/ਮਾਨੁੱਖ/ਸਿੱਖ/ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੇ ਕਮਾਉਂਣਾ ਹੈ।
    ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
    ਜਿਸ ਜਿਸ, ਇਨਸਾਨ/ਮਾਨੁੱਖ/ਸਿੱਖ/ਗੁਰਸਿੱਖ ਨੇ, ਗੁਰੁ/ਸਤਿਗੁਰੂ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਆਦੇਸ਼ਾਂ/ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
    ਉਹ, ਇਨਸਾਨ/ਮਾਨੁੱਖ/ਸਿੱਖ/ਗੁਰਸਿੱਖ,
    ਗੁਰੁ/ਸਤਿਗੁਰੂ/ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ, ਨਦਰਿ, ਮੇਹਰ, ਦਇਆ, ਪਿਆਰ/ਸਤਿਕਾਰੁ, ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਆਸ਼ੀਸਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

    ਭੁੱਲ/ਗਲਤੀ ਲਈ ਖਿਮਾ ਕਰਨਾ।

  19. Very well articulated piece. Leaves one to wonder when would we comprehend the true message of the Gurmat philosophy (Maanas ki jaat sabhai ekai pehchaanbo) that so eloquently and repeatedly emphasizes on cast-free humanity.

    There appears to be a gray area too (or perhaps it is yet another glaring example of misconceived notion) – Amritdhaaris are strictly advised not to share ‘Roti and Beti’ with non-amritdhaari’s – thus sending a strong ‘dividing’ message right at the outset (as one of the first rehats to be followed).

    What an alleged ‘upgrade’!!!

    Would like some enlightenment by anyone who can elicidate this a bit more acutely.

    Deep Regards

  20. Thank you Veer Ji for taking the time to share your Vichaar.

    • ਜਾਤਿ ਅਜਾਤਿ ਨਾਮੁ ਜਿਨ ਧਿਆਇਆ ਤਿਨ ਪਰਮ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਇਆ ॥: Jaati ajaati… (sggs 574).

Share Your Thoughts

Your email address will not be published. * = required fields. Comment Policy.